Stanisław Barzi herbu Korczak

O Pilicy » Właściciele » Inni właściciele » Stanisław Barzi herbu Korczak

Był to senator owych zepsowanych czasów od herezyi w katolickiej wierze nieprzełamany, pobożnością, roztropnością i miłością ojczyzny wszystkim zalecony, rok ledwo na województwie Krakowskiem zabawiwszy, przeniósł się na wieczność w roku 1571

Barzowie herbu Korczak pisali się z Błożwi (w ziemi przemyskiej, pow.samborski). Stanisław Barziurodził się w 1529 roku. Był synem Andrzeja – podkomorzego przemyskiego i Anny Kmita, siostry marszałka koronnego Piotra Kmity Sobieńskiego. 5 stycznia 1551 został dworzaninem króla Zygmunta II Augusta. W spadku po Piotrze V Kmicie, który umarł bezdzietnie w 1553 roku zamek i okoliczne wsie przeszły na jego siostry: Annę Barzi i Katarzynę Stadnicką. W skład państwa wiśnickiego wchodziły wtedy: Wiśnicz Stary, Wiśnicz Mały, Kobyle , Łomna, Leksandrowa, Borówna, Rogozie i Połom. W 1556 Stanisław udał się w orszaku królewny Zofii Jagiellonki do Wolfenbüttel. Przed 1557 został sekretarzem królewskim i starostą gródeckim.W latach 1562 -1571 był starostą śniatyńskim.W r. 1562 zmarł bezdzietnie Jan Bonar (pochowany w rodowej kaplicy Bonerów w kościele w Kromołowie). Wdowa po nim, Katarzyna z Tęczyńskich, córka kasztelana chełmskiego Jana Tęczyńskiego i Katarzyny Łaskiej, weszła w powtórne związki małżeńskie z następcą męża na stanowiskuwojewody -Stanisławem Barzim. W wyniku małżeństwa objąłon w posiadanie Książ Wielki. Żona wniosła w wianie również dobra paczółtowskie. Ze związku tego urodzili się synowie: Jan i Stanisław. Stanisław-senior został posłem województwa krakowskiego na sejm 1565 roku. Katarzyna zmarła w r. 1566 w 28 roku życia.Pochowana została w Książu Wielkim obok ojca.Napis na nagrobku głosi: Catherinae Joannis comitis in Tenczin et Catherinae a Lasko filiae conjugi suae, ob servatam erga se fidem et benevolentiam charissimae, multisque praeclaris virtutibus, sed potissimum pura in Deum religione ornatissimae, maritus Stanislaus Barzi, suo ac Joannis filioli ex ea suscepti nomine, hoc perpetui amoris judicium, maerens mortuae erexit, cujus corpus sub hoc cum parentlius communi sepulchro futuram restaurationem exspectat. Vixit annos 28. Obiit anno 1566, die 25 Junii.

Nagrobek Tęczyńskiego to jeden z najwspanialszych nagrobnych pomników renesansowych. Kolejną żoną Stanisławabyła Dorotaz Goryńskich Mińska z Ojrzanowa, herbu Poraj, urodzona około 1540 roku, córka Piotra Goryńskiego, wojewody mazowieckiego i Agnieszki Sobockiej. Jej pierwszym mężem był Kasper Miński, wojski warszawski, z którym miała syna, Stanisława (ok. 1561–1607) oraz córkę Annę, zmarłą w dzieciństwie. Ślub odbył się w Warszawie w 1560 roku. W 1561 roku ojciec podarował córce, jako część posagu, odziedziczone po matce Annie, dobra Kobyłka, które dzierżawiłjako królewszczyznę. Barzi, jako jeden z nielicznych katolików na dworze królewskim, zyskał poparcie przywódcy polskiej kontrreformacji kardynała Stanisława Hozjusza, pod wpływem którego, już jako wojewoda krakowski, wprowadził wiele zarządzeń przeciwko protestantom.W latach Stanisław Barzi 1568-1571 był marszałkiem nadwornym i koronnym.Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 roku. Jako uposażenie wojewody krakowskiego, w latach 1570–1571, posiadał Dobraków. W tych samych latach był starostą generalnym krakowskim. zm. 9 listopada 1571 w Krakowie W polskich zbiorach muzealnych zachowało się zaledwie kilka chorągwi pogrzebowych i nic w tym dziwnego bo wykonywane były zazwyczaj z nietrwałego adamaszku. Jedna z nich to eksponowana w wawelskiej Zbrojowni chorągiew upamiętniająca Stanisława Barzi. Epitafium na niej brzmi: Illustris et magnificus dominus dominus Stanislaus Barzy de Blozew et in Wisnicze haeres, palatinus ac generalis cracovien. sniatinensisque capitaneus, vir pius et benignus, prudens, nec indiserlus senator, vitae catholicaeque religionis cultor, et pro sua dignitate gratiaque principis florens, obdormivit atque hic situs est, anno Domini 1571, nona Novembris, aetatis suae 41.

Nie wiadomo, czym wdowa po nim, zajmowała się od śmierci męża do roku 1580. Nie wiemy również, kiedy dokonała się jej przemiana duchowa pod wpływem kazań Kaspra Czarnkowskiego oraz protektorki krakowskich jezuitów, Zofii Mnichowskiej z Brzezin. Chociaż Dorota z Goryńskich Barziżyła już w epoce renesansu, miała mentalność średniowieczną.

Pobożna ta pani dom swój w szkołę pobożności zamieniła. Wiele sierot przykładnie w nim wychowała. Klasztory w Krakowie, Sączu, i Chełmnie napełniła uczącymi się. Dwie wojewodzianki krakowskie Firlejowny bogobojnie przez nią wykształcone zostały.

Czas ranny poświęcała modlitwie, słuchając przykładnie mszy świętych, po południu czytywała budujące książki, w dnie zaś odpustów czas ten w kościołach trawiła; w nocy na modlitwy wstawała.

Trzynastu ubogich pani ta w domu swoim zwykle żywiła i jałmużną obdarzała, nogi im w pewne dnie umywając. Sieroty, kaleki, chorych, sama leczyła, rany im opatrywała.

Mimo iż pozwolone, miała aby w domowej kaplicy mszy słuchać mogła, przecież w najgwałtowniejszą niepogodę odwieść się od pójścia do kościoła nie dała.

Co piątek z Krakowa na Skałkę, gdzie zabito Sgo Stanisława chodziła. Za dusze krewnych, przyjaciół i sług swoich w rocznicę ich śmierci sprawiała żałobne nabożeństwa, modląc się gorliwie.

W kościele Stej Barbary, mieszkania jej bliskim, sprosiwszy znajomych, obmiatała ławki, obrazy, ściany, posadzkę szorowała. Ciało swoje różnemi sposobami trapiła; pokuty tej używała szczególniej wtenczas, gdy burza jaka groziła ojczyźnie.

Na starość, gdy nogi odmówiły już posłuszeństwa, kazała się nosić w fotelu do kościoła. Składała obfite jałmużny na rzecz krakowskich jezuitów m.in. coroczną wpłatę 800 florenów na rzecz nowicjatu jezuickiego. Jezuitom ofiarowała kamienicę. W krakowskim kościele św. Barbarysfinansowała naprawę organów. Prowadziła działania charytatywne i wychowawcze na rzecz chorych, sierot oraz więźniów. Była pierwszą członkinią utworzonego przez Piotra Skargę Bractwa Miłosierdzia. W roku 1581 anonimowy tłumacz–jezuita przypisał jej, oraz Elżbiecie Radziwiłłównie i Annie Jordanównie, przekład dzieła O żywocie i śmierci najaśniejszej księżny  parmeńskiej.Dedykowali jej swe prace również: Jakub Wujek ( Żywot Jezusa Chrystusa  1591), Piotr Skarga (Gospodarstwo duchowne 1606), Marcin Paszkowski (Dyjalog abo Rozmowa Grzesznego człowieka z Anjoły  1612). Zmarła, przeżywszy 72 lata, o godzinie 14 dnia 9 kwietnia 1613 roku (lub 10 maja). 25 czerwca 1613 roku została pochowana w kościele św. Barbary  w Krakowie w wystawionej dla siebie krypcie usytuowanej pod głównym ołtarzem po stronie północnej.

Syn z pierwszego małżeństwa, pasierb Stanisława Barzi, Stanisław Miński, urodził się około 1561 roku. Do osiągnięcia samodzielności matka sprawowała opiekę nad majątkiem. Był człowiekiem wszechstronnie wykształconym, znającym kilka języków w tym łacinę i grekę, zaufanym dygnitarzem króla Zygmunta III Wazy, posłem do kilku państw, w tym do papieża Klemensa VIII. Był poetę zaangażowanym religijnie po stronie obozu kontrreformacyjnego.Ożenił się z kasztelanką krakowską, Urszulą z Dębińskich herbu Rawicz, z którą miał dwie córki. Starsza – Dorota – została w 1606 roku wydana za Jana Magnusa Tęczyńskiego, wojewodę krakowskiego. Młodsza córka -Barbara- poślubiła Marcina Zarębę, starostę grabowieckiego. Stanisław Miński posiadał duży folwark i pałac w dzisiejszym Mińsku Mazowieckim. Ufundował tam kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Ciężko chory, wyjechał z początkiem 1607 roku na kurację do Neapolu. W drodze powrotnej do kraju zmarł 21 lipca 1607 roku w Padwie i tam został pochowany w kościele pod wezwaniem świętego Antoniego.

Herb Korczak

Ślady:

W końcu XVI wieku własnością wdowy po Stanisławie Barzi była kamienica pod numerem nr 13 przy ul.Floriańskiej w Krakowie, zwana później "Amendzińską". Wojewodzina krakowska  posiadała ją w latach 1595 – 1607. Później budynek był własnością Mińskiej.

W genealogii Barzich jest jeszcze jeden pilicki ślad. Według herbarza Niesieckiego: Jędrzej Barzi ożenił się z Padniewską, starościanką Dybowską herbu Nowina, synowicą rodzoną biskupa Krakowskiego. Synowica to córka brata. Była nią więc, nieznana z imienia, córka Mikołaja Padniewskiego i Brudzińskiej, siostra Wojciecha, właściciela Pilicy i Marcina Padniewskich. Herbarz Uruskiego wymienia Jędrzeja Barzi, starostę lwowskiego w latach 1570-72, brata Stanisława. Byłby więc Jędrzej szwagrem naszego Wojciecha Padniewskiego.

Pilicka krew pojawiła się również wśród potomków Stanisława Mińskiego. Izabela Tęczyńska, córka Jana Tęczyńskiego i Doroty Mińskiej, poślubiła Łukasza Opalińskiego, syna Piotra Opalińskiego i Zofia Kostczanki, która, jako córka Anny z Pilczy i Krzysztof Kostki pochodziła w prostej linii od królowej Elżbiety z Pilczy:

Elżbieta z Pilczyx Wincenty Granowski

Jan Granowski x Zofia z Bolanowic lub Jadwiga Kurowska

Jan (drugi) Pilecki x Zofia ze Szczekocin

Stanisław Pilecki x Anna Jarosławska

Rafał Pilecki x Anna Secygniowska

Jan (piąty) Pilecki x Elżbieta Herburt

Anna z Pilczy x Krzysztof Kostka

Zofia Kostczanka x Piotr Opaliński

Izabela Tęczyńska x Łukasz Opaliński