Produkcja śrutu

O Pilicy » Obiekty » Obiekty przemysłowe » Produkcja śrutu

Wiadomo,że jednym ze źródeł dochodów Hubickich była produkcja śrutu, do której wykorzystywano zamkową studnię oczyszczoną do głębokości 160 łokci. W roku 1862 w „Tygodniku Ilustrowanym” ukazał się opis produkcji śrutu na zamku w Smoleniu.

Ponieważ fabryk śrutu trzy tylko na cały kraj się znajduje...

Niestety autor nie wymienia tych fabryk. Wiadomo,że w XVIII wieku mieszczanin krakowski Franc Krumpholtz założył fabryki prochu pod Korzkwią i pod zamkiem ojcowskim. Uruchomił też produkcje śrutu. Na początku XIX wieku działała fabryka śrutu Izraela Kempińskiego w Sieradzu. Wyrabiano w niej rocznie 400 cetnarów śrutu od najdrobniejszego do najgrubszego. Ołów sprowadzano ze Ślązka z gór tarnowickich.

... a temsamem rzadko komu zdarza się widzenia ich sposobność ,nie od rzeczy będzie dać tu krótki fabrykacyi tej zarys. Jest ona niezmiernie prostą. Roztopiony ołów leje się przez durszlaki,których otwory odpowiadają zamierzonej grubości śrutu...

[Encyklopedia Orgelbranda z roku 1903 uzupełnia te informacje:...przy czem dla lepszej płynności dodaje się białego arszeniku w stosunku takim by metal zawierał 0,3 do 1 procent arsenu..na przetaku umieszcza się popiół ołowiany , który tylko krople pojedyncze przepuszcza... Brak jest informacji czy w  produkcji w Smoleniu stosowano takie dodatki ]

...Wrzący ten grad stygnie i zaokrągla się lecąc w głębię, a do reszty oziębia się, wpadłszy w nalana na drewniany pomost wodę...

[Orgelbrand:...im wysokość z której ołów płynny spada tem śrut w foremniejsze się kulki zamienia...]

...Za przecieknięciem wody w zarzuconą rumowiskiem głębię studni,ludzie spuszczają się za pomocą lin na pomost, z którego śrut wsypują w kubły, zwykłym wyciągane sposobem. Potem śrut zaokrągla się jeszcze lepiej przez taczanie go w baryłce...

[Kolejne uzupełnienie technologii podane w Encyklopedii Orgelbranda:...Aby śrut zabezpieczyć od utlenienia się ,umieszcza się go w beczkach,dodaje grafitu i beczki wprawiają w ruch obrotowy przez co nietylko ziarnka śrutu polerują się lecz jeszcze powlekają warstewkami grafitu... O zastosowaniu grafitu przez Hubickich również brak jest informacji.]

...przesiewa się jeszcze przez durszlaki i otóż cała robota skończona,zostaje tylko gotowy towar ważyć i pakować,Śrut smoleński znany jest w handlu pod nazwa „Batavia”...

Jak długo działała fabryka w Smoleniu nie wiadomo. Z roku 1888 pochodzi informacja,że:

W nowszych czasach wyrabiają śrut w Smoleniu i Pilicy.