1940. Starobielsk/Charków

O Pilicy » Militaria » 1940. Starobielsk/Charków

Ppor. int. rez. Franciszek Kapuśniak

Urodzony 10 VII 1910 w Dobrakowie, syn Jakuba i Agaty z Witkaniczów. Absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Siennicy. Kierownik Szkoły Powszechnej w Próchenkach [ woj. mazowieckie, pow. łosicki,gm. Olszanka]. W 1932 r. absolwent Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 5 w Łobzowie k/Krakowa (1932). Odbył ćwiczenia rezerwy w 22 pułku piechoty jako d-ca drużyny (1933, 1934) i w Składnicy Materiału Intendenckiego Nr 6 we Lwowie. SMI nr 6 mobilizowała 601 Park Intendentury dla mobilizowanej we Lwowie pierwszorzutowej 5 DP i 661 Park intendentury dla Armii "Łódź". W 1939 uczestnik obrony Lwowa. Jeniec obozu w Starobielsku. Zamordowany w 1940r. w Charkowie. Pochowany w Charkowie

 

Ppor. piech. rez. Jan Gumułka

Syn  Stanisława i Agnieszki z Luboniów. Urodzony 2 V 1910 w Wierzbicy. Absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Krzemieńcu (1932). Kierownik szkoły powszechnej na Polesiu. Absolwent dywizyjnego kursu pchor. rez. piech. przy 44 pp (1933). Odbył ćwiczenia rezerwy w 43 pp (1934, 1935) i 24 pp (1937) jako dowódca plutonu. Przydzielony do 44 pp.

 Nie są mi znane szczegóły wojennych losów por.Gumułki. 44 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych stacjonował w garnizonie Równe a jego batalion zapasowy we Włodzimierzu Wołyńskim. W 1939 pułk został przemianowany na 44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej. We wrześniu 1939 roku jednostka walczyła w składzie 13 Kresowej Dywizji Piechoty. Dywizja została zmobilizowana w dniach 14–15 sierpnia 1939 w mobilizacji alarmowej i do 18 sierpnia przewieziona w rejon Bydgoszczy, gdzie weszła w skład Korpusu Interwencyjnego. 31 sierpnia Korpus Interwencyjny rozwiązano, a dywizja została przydzielona do odwodowej Armii "Prusy". Od 1 września trwało przerzucanie pododdziałów dywizji w rejon Koluszek. 5 września została przesunięta do obszaru: Tomaszów Mazowiecki-Ujazd. 44 pułk strzelców, jako odwód dywizji, stał w lesie Lubochnia koło wsi Kaczka a I batalion pod Bronisławowem. W dniach 5-7 września 13 DP prowadziła zacięte walki z niemieckim XVI Korpusem Armijnym. 6 września niemieckie natarcie przedrarło się przez jej obronę, wprowadzając zamieszanie w stojącym w odwodzie 44 pułku. Dowództwo dywizji podjęło decyzję o wycofaniu się. W nocyz 6 na 7 września do dywizji dotarł rozkaz dowódcy armii "Prusy" nakazujący jednostce odwrót na południe za rzekę Pilicę. Dywizja wycofała się przez Lubochnię, Glinnik (bronił go kilka godzin 44 pułk), Spałę i Inowłódz grupując się 7 września wieczorem w lasach nadleśnictwa Brudzewice. W nocy 8 września zaatakowane przez dywersantów oddziały dywizji uległy panice. Dywizja pomaszerowała na Odrzywół, Klwów i Ulów dochodząc do rejonu Dąbrówki i Stawiszyna. W nocy z 9 na 10 września jednostka podjęła marsz przez Głowaczów do Maciejowic gdzie miała przeprawić się przez Wisłę. 10 września nad ranem Głowaczów został zdobyty przez 44 pułk strzelców. Przeprawę przez rzekę rozpoczęto rano 11 września. W całości przeprawił się tylko 43 pp. 44 i 45 pp zostały rozproszone na zachodnim brzegu i przez Wisłę przeprawiły się z dużymi stratami. Na wschodnim brzegu duża część oddziałów otrzymała fałszywy rozkaz kierujący je do garnizonów na Wołyniu. Pozostała na miejscu część dywizji zagrożona otoczeniem wyruszyła w kierunku Warszawy. Od 13 do16 września w Chełmie oddziały, które maszerowały na wschód zostały zorganizowane w 13 Brygadę Piechoty. Jednostkę utworzyły resztki 43, 44 i 45. Brygada weszła w skład kombinowanej "dywizji Wołkowickiego". Od 17 września maszerowała ona przez Hrubieszów na Rawę Ruską kierując się do Lwowa. Po wkroczeniu Rosjan 20 września brygada została skierowana na Tomaszów Lubelski, próbując przebić się do Puszczy Solskiej, a potem na Węgry. Od 21 do 22 września toczyła ciężkie walki o Łaszczów, Werechanie, Pawłówkę, Rachanie, próbując zdobyć Tomaszów Lubelski. 23 września atak załamał się, a 13 BP uległa rozproszeniu. Jej resztki wycofały się na Suchowolę i uległy rozproszeniu po walkach o Krasnobród. Ośrodki Zapasowe 13 DP w Równem i Dubnie w przeważającej części ewakuowały się na zachód. Równe Sowieci zajęli 17, a Dubno 18 września. Część oddziałów z Równego skapitulowała 19 września na wschód od Łucka. Oddział Zapasowy w Łucku 19 września, po wkroczeniu Rosjan do miasta, został rozbrojony.